Nói chuyện Tết ở Hà Nội

carmen's picture
Submitted by carmen on Mon, 2005-02-07 23:39
"Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ Cây Nêu ngày Tết, bánh chưng xanh" Bây giờ thì ở Hà nội người ta không còn thói quen trồng cây Nêu ngày Tết và vẽ cung bằng vôi trừ quỷ trước sân nhà nữa, từ khá lâu rồi, nghe nó cũ kỹ và hơi dị đoan (?) Riêng tôi thì thấy tiêng tiếc. Một nỗi nhớ không tên như cậu bé ngẩn ngơ để con chuồn chuông tre bay mất, như cô bé nhỏ làm gãy chiếc vòng đeo tay. Một chút hoài niệm. Giá như người ta vẫn trồng cây nêu dán giấy xanh đỏ và treo đầy khánh cùng với những lời chúc tụng cũ như mảnh đất kinh thành mà mỗi năm lại chúc nhau nghe vẫn sướng. Giản dị vì cái tình người ở bên trong mỗi câu chúc ấy. Ở Hà nội bây giờ trước Tết Ta lại có cả Tết Tây. Noel và năm mới cũng là dịp để người ta chúc nhau và tặng quà. Cái cây thông của xứ lạnh, tòn ten dăm quả bóng pha-lê, mấy chú hề và dây đèn nhấp nháy nom cũng khá vui mắt nhưng nó lại cứ giả giả thế nào ấy, vào một ngày cũng Tết của người ta. Giá như, lại giá như, ta dựng một cây Nêu ngày Tết. Chẳng tốn kém gì mà lại rất dân gian. Mua một thân tre tươi còn nguyên dăm cành lá, ra hàng Mã chọn dăm cuộn giấy điều. Khánh Chùa Hương mỗi năm mùa về cất trong xó tủ nay mang ra treo cho vui của vui nhà. Câu đối nhỏ viết đôi dòng nhắn nhủ, khách đến đầu năm hẳn sẽ bất ngờ. Tết ở Hà nội bây giờ người ta chuộng XO. Tôi thì vẫn chung thành với anh nếp cái hoa vàng. Ngâm thêm chút mật ong rừng, mùng một Tết mà đem ra đãi khách chỉ lo người ta ngồi ì ra đấy không về thì đại hạn! Chả là rượu ngon Bánh chưng từ lâu rồi cũng ít nhà gói lấy. Cái anh dịch vụ làm hỏng mất cả thú chơi truyền thống dẫu biết rằng "muốn ăn phải lăn vào bếp": ngâm đỗ, vo gạo, rửa lá, tước lá, làm thịt, chẻ lạt...chẳng phải chuyện chơi. Tiêng tiếc. Kể ra thì nhà ta năm nay cứ gói hơn chục chiếc vừa lấy không khí vừa dạy con cháu học nghề. Gói bánh chưng bằng khuôn thì không chấp, anh nào khéo tay gói "chay" mà bánh vẫn vuông thì mới gọi là tài. Luộc xong lá không vỡ, góc không bục, lạt còn nguyên ngay ngắn, thế cũng gọi là cao thủ. "Tháng Giêng là tháng ăn chơi..." các cụ ngày xưa ước định như thế nhưng thật ra thì người ta đã "ăn chơi" ngay từ trước Tết rồi. Chà, đây mới gọi là lúc sướng! Ngày 23 Táo Công cưỡi cá chép chầu Giời. Tết đến nơi rồi muốn lười cũng phải dọn qua cái nhà cái cửa, kẻo năm mới chúng bạn đến cười chê anh này ăn ở cả năm như...chuột! Thứ đến là Hoa. Ngoài sân thì bày mấy chậu cúc râu rồng, vừa điệu, vừa sang lại có vẻ chơi chơi. Trong nhà thì nhất quyết không thể thiếu một cành đào phai Nhật tân nhất là năm sau người ta san phẳng làng hoa xây nhà cho kế hoạch 2008 (thằng nào ký cái quyết định ấy cứ gọi là cả năm cho sống với đồ giả: hoa đào giả, cơm canh giả, vợ giả luôn cho biết thân ). Cái thú vào tận vườn chọn hoa thì không gì sánh nổi. Những năm Đào được vụ chỉ đứng trên đê dõi theo những sắc đào đỏ li ti chạy mãi ra tận ngoài bãi là đã thấy sướng.Cả tháng trước đã "găm" với chủ vườn mấy cành thật đẹp nhưng tôi vẫn thích len lỏi, lang thang lạc bước trong cả một rừng đào bất tận ấy. Để có thể cảm thấy cả mùa xuân đang nao nức. Thỉnh thoảng có Tết hứng lên chơi đào thế, cái anh này thì lại quá công phu. Chọn đi chọn lại, ngắm thế, tỉa cành, đặt cọc rồi mà thỉnh thoảng vẫn ghé qua nhắc nhở kẻo chủ vườn sướng lỗ nhĩ với một tay ôn vật nào đó mà bán phứt đi, quên cả lời hẹn thì tiếc lắm. Hoa Đào là tinh tuý của đất trời, là niềm vui của năm mới nhưng cái cây mang Lộc vào nhà thì lại phải kể đến anh Quất. Không nhanh chân nhanh tay đến vườn từ sau khi người ta đảo gốc mà giữ trước thì mấy cây thế đẹp, tán tròn, quả to bán hết nhanh lắm. Rồi lại hoa. Kể ăn chơi công phu theo kiểu các cụ ngày trước thì trên bàn cứ phải có bát Thuỷ Tiên ra hoa đúng sáng mùng Một Tết. Con cháu ngày nay tinh hoa rơi rụng, kiên nhẫn bay tiêu theo tốc độcủa Gu-gờn (Google) nên tỉa hết cả bao tải củ rồi đem cho hàng xóm nuôi lợn. Tôi thì cứ giản tiện, hoặc là bầy một chậu cúc gấm trong cái bát sứ Giang Tây cho nó có vẻ truyền thống, hay là theo lối Tây học trịnh trọng một lọ pha-lê chém cạnh cùng dăm bông thược dược, đồng tiền, vi-ô-lét...cũng tươm ra phết. Nhà cửa khang trang rồi chớ đừng quên cái...bụng! Thịt mỡ bây giờ làm người ta sợ béo nhưng chắc chẳng ai dại gì mà kiêng cái món "dưa hành". Mấy ngày Tết liên miên "tha hương...ẩm thực" tha hồ cứ gọi là sơn hào hải vị...tối về nhà mở tủ lạnh nhón dăm củ kiệu, ngồi uống bia là nhất! (st.)

Forums:

carmen's picture

carmen

Tue, 2005-02-08 11:13

... chợt nhớ một cái Tết cách đây đã gần 10 năm [b]vài giờ trước Tết[/b] [i]10.00[/i], Chỉ còn 2 tiếng nữa là năm mới sẽ đến, cái không khí tấp nập của buổi chiều 30 dường như tan biến vào khoảng không. Mới có vài giờ trước khung cảnh còn tấp nập đường phố còn đông đúc người ấy vậy mà bây giờ những con phố nhỏ gần như tạnh ngắt, dòng người đi trên các con phố chính vẫn đông nhưng không còn những quang cảnh hối hả tấp nập nữa. Hầu hết mọi người đều chậm rãi như muốn tận hưởng những giây phut yên bình cuối cùng của một năm cũ sắp trôi qua. Tự để mình hoà mình vào dòng người và xe, chỉ thoáng một chốc đã thầy mình đứng trước của bưu điện Thành Phố nhìn ra Tháp rùa, xem hồ Hoàn Kiếm rực rỡ ánh đèn trang trí, xa xa tiếng nhạc Happy New Year của ABBA vang lên, nghe rạo rực trong lòng. [img]http://www.ecs.soton.ac.uk/~tdn01r/files/temp/hkiem1.jpg[/img] [i]11.00[/i], thả mình đi tiếp đến Hồ Tây, lúc này dòng người vẫn đông nhưng tiếng nhạc không còn nghe thấy nữa. Cả không gian im ắng, chỉ nghe tiếng xe máy chạy qua, những tiếng cười cũng ít. Cái lạnh lúc này mới ngấm vào da thịt tê tái. Lác đác đã có những tiếng pháo nổ râm ran, tiếng chó xủa xa xa ngoài đê. Nhìn sang bờ bên kia thấy xa xa huyền ảo, phủ tây hồ đêm 30 không đèn thả bóng im lìm trong màn đêm. Dòng xe chậm lại, đây đó nhiều người tạt vào ven bờ gác ngồi ngắm mặt hồ phẳng lặng. Không hiểu có phải trùng hợp không nhưng thường đêm 30 không có mưa, và cái rét thì bao giờ cũng miệt mài cẫn mẫn chui vào từng thớ thịt. [img]http://www.ecs.soton.ac.uk/~tdn01r/files/temp/hn4.jpg[/img] [i]11.35[/i], chỉ còn 25 phút nữa là giao thừa sẽ điểm, tivi sẽ chiếu lời chúc Tết của Bác Hồ. Lúc này tiếng pháo đã râm ran khắp mọi nơi, Tết đã về gần lắm rồi, có lang thang cũng chỉ nên đến thế thôi, bạn bè chào nhau, lại hoà với dòng người men theo đường đê về nhà. Càng đi dòng người càng vắng dần, đến nhà nhìn lại đường phố lại vắng tanh. Nhìn đồng hồ, [i]11.55[/i], chỉ còn 5 phút, thời gian còn đủ để cất xe, bật tivi, bật nhạc và chuẩn bị đốt pháo. Đã chuẩn bị trước nhưng khi đồng hồ điểm tiếng chuông đầu tiên không khỏi giật mình vì gần như cả thành phố bùng nổ trong những tiếng đì đùng. Điện thoại bắt đầu reo và không khí mùa xuân thực sự đã về. [b]sáng mùng một[/b] Không khí xuân ngập tràn đường phố với những xác pháo trắng đỏ và mùi pháo thơm ngập đường. Mùi pháo có một cái gì đõ thơm một cách khó tả, có lẽ một phần vì một năm chỉ có vài ngày. Sau này khi không còn được đốt pháo nữa, mùi pháo là điều đáng nhớ nhất mỗi khi Tết về, thời bây giờ mọi người mua băng pháo về đốt nhưng không thể thay thế được tiếng pháo và hương pháo chính thống. Lại nhớ lại Bình Đà và hội pháo xuân trước Tết, mỗi lần xuống đây là một lần ra về với đầy chiến lợi phẩm trong túi, bây giờ làng pháo Bình Đà chuyển thành làng gốm, không còn không khí của thuốc pháo và quang cảnh nhà nhà làm pháo như trước nữa. [img]http://www.ecs.soton.ac.uk/~tdn01r/files/temp/hoadao.jpg[/img] Mồng một Tết là thời gian dành cho gia đình, cả gia đình lớn quây quần với nhau trẻ con tíu tít chạy loăng quăng, người lớn vồn vã hỏi chuyện nhau và lì xì những đồng tiền mới cứng. Mình chưa hẳn đã lớn nhưng không hẳn còn là trẻ con, ấy vậy mà vẫn nhận được tiền. Bữa ăn trưa của cả nhà bao giờ cũng rất ấm cúng và thịnh xoạn, không thế sao được với sự chuẩn bị của cả nhà từ vài hôm trước đấy. Không thể thiếu trên bàn ăn là món bánh chưng, canh măng khô, nộm, gà luộc chấm với lá chanh và đĩa giò. Đang ồn ào cười nói là thế mà khi bữa ăn bắt đầu, không khí như yên tĩnh hẳn lại, bao giờ bắt đầu cũng là bác cả chúc Tết ông bà, rồi chúc Tết mọi người từ lớn xuống đến trẻ con. Sau đấy mỗi người bắt đầu chúc nhau và không khí vui vẻ lại trở lại. Bàn ăn lại đầy tiếng cười đùa của trẻ con, tiếng người lớn bàn chuyện đại sự. Bữa ăn kết thúc với những đĩa hoa quả tươi rói và những hộp mứt đày màu sắc, với bọn trẻ con thì những đồ này không còn hấp dẫn nữa, đứa nào cũng đã ăn đến chán từ những hôm trước rồi. Đây là lúc mà những ai không phải là người lớn đưa bọn trẻ con đi dạo phố và ra công viên chơi. Thoáng đây mà đã gần 10 năm trôi qua, mỗi lần Tết đến là một lần thả mình với kỷ niệm, mọi thứ vừa xa và vừa gần. Thôi mình tự nhủ năm cũ đã qua, năm mới sắp đến và hy vọng sẽ có một năm mới đến với những niềm vui và những thành công. Nếu có một điều ước, có lẽ mình sẽ quay về Hà nội, chỉ cần 2 ngày thôi, hôm nay và ngày mai... [img]http://www.ecs.soton.ac.uk/~tdn01r/files/temp/chucmungnammoi.jpg[/img] [i]Chúc tất cả mọi người một năm mới sức khoẻ dồi dào, ngập tràn thành công hạnh phúc và may mắn.[/i]